DẠY TRẺ ĐÁNH RĂNG

    22/05/2017

Đối với nhiều trẻ tự kỷ thì quá trình dạy trẻ các kỹ năng tự phục vụ như : đánh răng rửa mặt, rửa tay, đi vệ sinh, ăn … luôn luôn là một thách thức vô cùng lớn cho chinh bản thân trẻ và cả cha mẹ cũng như các giáo viên đang làm việc cùng trẻ. Trên thực tế, có rất nhiều trẻ phải mất rất nhiều thời gian để có thể học được một trong số kỹ năng nêu trên. Có trẻ 1 tháng, có trẻ 6 tháng, có trẻ hằng năm, hai năm thậm chí lâu hơn để hoàn chỉnh một kỹ năng. 
Trước khi bàn đến cách giải quyết vấn đề : làm thế nào cho trẻ tự đánh răng, chúng ta cùng điểm qua những bước mà bản thân chúng ta đã thực hiện khi đánh răng nhé. 
B1 : vào nhà vệ sinh 
B2 : lấy bàn chải 
B3 : lấy kem đánh răng 
B4 : bóp kem đánh răng vào bàn chải 
B5 : lấy nước vào cốc
B6 : mở vòi làm ướt bàn chải 
B7 : xúc miệng 
B8 : đánh răng cửa 
B9 : đánh răng hàm 
B10 : đánh mặt nhai
B11 : đánh mặt trong 
B12 : xúc miệng 
B13 : rửa bàn chải 
B14 : lau miệng 
B15 : cất cốc và bàn chải ….
 Trên đây chỉ là một quy trình mà những trẻ thường hoặc người lớn hay làm, nó có thể thay đổi 1 vài thứ tự hoặc thêm một vài bước nào đó. Nhưng về cơ bản là sẽ phải gồm những bước tối thiểu như vậy. 
 Hiện tại nếu bạn chỉ dừng lại ở quy trình này thì việc lý giải tại sao con mình không làm được hoặc trẻ gặp khó khăn ở đâu, cần hỗ trợ như thế nào là vô cùng khó. 
Để giải thích cho điều trên chúng ta sẽ cùng đi tới phân tích một chuỗi quy trình dạy trẻ đánh răng sau : 
1. trẻ hiểu khi nào cần đi đánh răng 
2. chỗ nào để đánh răng 
3. biết tự đi đến khu vực đánh răng để đánh răng 
4. biết mở cửa nhà tắm
5.chấp nhận vào nhà tắm để thực hiện 
6. Có thể đứng khoảng 2 -3 phút để thực hiện hoạt động. 
7. Có thể đưa tay lên đúng khu vực miệng để thực hiện hoạt động.
8. Có thể giữ tay và hoạt động ở tư thế đứng trong vòng 2 - 3 phút .
9. Biết cầm vật bằng hai tay : một tay cầm cố một tay cầm bàn chải. 
10. Biết mở đóng vòi nước .
11. Biết hứng nước vào cốc. 
12. Biết ngậm nước trong miệng và nhổ ra. 
13. Biết mở nắp tuýp kem đánh răng. 
14. Biết bóp kem đánh răng vào bàn chải với một lượng nhất định. 
15. Biết làm ướt bàn chải bằng cách nhúng vào cốc hoặc dưới vòi nước 
16. Chấp nhận cho bàn chải đánh răng vào miệng .
17. Chấp nhận mùi vị và cho kem đánh răng vào miệng 
18 . Biết nhìn vào gương và điều chỉnh thao tác tay cầm bàn chải trong miệng của mình. 
19. Hiểu quy định số lần hoặc ám hiệu khi cần đánh từng phần của hàm răng.
20. Đánh mặt rằng cửa trên/ dưới
21. Đánh mặt nhai răng hàm trái / phải
22. Đánh măt trong 
23. Biết xúc miệng khi có kem đánh răng trong miệng. 
24. Chấp nhận nhổ ra khi có kem đánh răng ở trong miệng.
25. Cảm nhận được độ sạch của miệng hoặc kiểm tra bằng cách soi gương. 
26. Biết rửa bàn chải sạch sẽ.
27. Chấp nhận việc dùng khăn lau miệng hoặc rửa phía ngoài miệng bằng tay sau khi đánh răng .
28. Cất đồ dùng đánh răng về đúng nơi quy định. 
29. Ra khỏi nhà tắm

Như vậy, từ một chuỗi quy trình đánh răng gồm 15 bước, tôi đã chia nhỏ thành một chuỗi gồm 29 bước, số bước gấp đôi lần trước. 
Vì sao tôi phải làm như vậy ? 
Việc chia thật nhỏ quy trình dạy trẻ một hoạt động giúp chúng ta nhận thấy được khó khăn của trẻ ở chính xác bước nào để từ đó đưa ra mức hỗ trợ phù hợp cho trẻ. 
Đôi khi chỉ vì một bước rất nhỏ mà trẻ không thực hiện được khiến trẻ luôn trốn tránh hoạt động làm cho mục tiêu của chúng ta không đạt được. 
Nhìn vào chuỗi 29 bước trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy những khó khăn mà trẻ thường mắc : 
+ ở bước 1- 5 của quy trình trên việc dạy trẻ hiểu thực hiện theo một lịch trình hàng ngày : khi nào, làm gì, ở đâu … là rất quan trọng. Điều đó khiến trẻ xây dựng kỹ năng tự học, tự làm việc một cách độc lập. 
+ Bước 6 – 11 : nó đòi hỏi trẻ phải có trương lực cơ, khả năng vận động và kiềm chế tốt để có thể giữ cơ thể và tay lâu ở một tư thế. 
+ Bước 12, 16,17,20,21,22,23,24,25,27 : đây là những bước liên quan đến khoang miệng > trẻ có thể chấp nhận cho các đụng chạm đến vùng miệng hay không, có cảm nhận được khoang miệng tốt hay không, trẻ quá nhạy cảm hay quá chai lì với cảm giác vung miệng……. 
+ Bước 9, 10,11, 13, 14, 26 : đây là những bước cần đến các kỹ năng phối hợp 2 tay với nhau, vận động tinh, cảm nhận bản thể . Trẻ có gặp vấn đề về các kỹ năng này hay không ? …..
- Ngoài ra còn nhiều kỹ năng khác mà trẻ cần đạt tới như : 
+ Khó khăn trong việc tổ chức hoạt động nhiều bước > trẻ ko biết làm gì trước, làm gì sau > trẻ đứng hoặc nghịch đồ hoặc né tránh. 
+ Kém khả năng bắt chước nên việc học kỹ năng cũng bị kém theo.
Vậy bạn sẽ phải làm gì ? 
Trước tiên , hãy chia nhỏ các bước đánh răng mà bạn sẽ dạy con, càn chi tiết, tỉ mỷ và càng tốt .
Bước tiếp theo, hãy quan sát và đánh dấu xem con bạn đang mắc ở giai đoạn nào. 
Từ việc đánh dấu được các bước mà con bạn đang mắc, bạn lên kế hoạch để dạy trẻ chính bước đó.
Vi dụ : con bạn không thể cho bàn chải hay một dụng cụ khác nào vào miệng thì hãy nghĩ đến việc trẻ có thể nhạy cảm quá với cảm giác vùng miệng. Hãy tìm tói các bài tập matxa hay hoạt động giải mẫn cảm với vùng miệng trước sau đó mới quay trở lại bài tập đánh răng này. 
Hoặc, trẻ không biết nhổ nước khi đánh răng, vậy hãy tách nhỏ ra và dạy trẻ nhổ nước trước khi cho trẻ vào cả quy trình đánh răng. 
Sau khi dùng chiến lược : “chia để trị” thì lúc đó mới cho trẻ thực hiện cả quy trình đánh răng.
Quá trình dạy trẻ đánh răng hay học cac kỹ năng khác thì không thể thiếu các kỹ thuật hỗ trợ của người lớn. 
Các kỹ thuật đó các bạn có thể tham khảo các chiến lược, video trong trang web A365.vn 
Mình có một vài gợi ý như sau : 
- Sử dụng bảng quy trình đánh răng dán trên tường nhà tắm, nơi mà trẻ đánh răng. 
- Sử dụng kỹ thuật trợ giúp theo chiều xuôi, ngược ( cái này ghi rõ trong A356.vn) 
- Tổ chức hoạt động chơi : dùng bộ hàm răng nhựa cho trẻ tập chơi với bàn chải. 
- Cho trẻ nghe các câu chuyện xã hội về việc dạy trẻ đánh răng . 
- Để trẻ đánh răng cho mẹ 
- Cho trẻ bắt chước hoặc quan sát mẹ đánh răng. 
- Còn nhiều bài tập khác nữa, mình sẽ bổ sung thêm sau nhé 

Gà Ta

 
Nguồn: https://www.facebook.com/search/top/?q=g%C3%A0%20ta
Ảnh: nguồn Internet

Bình luận

Tin tức mới Xem tất cả